Dầu dừa nguyên chất

Muốn hiểu dầu dừa thì phải nhìn vào bảng axit béo của nó, vì gần như mọi tính chất đều bắt nguồn từ đây. Chiếm ưu thế áp đảo là axit lauric (khoảng một nửa), sau đó tới axit myristic, palmitic, caprylic và capric. Đây đều là axit béo bão hòa chuỗi trung bình và ngắn.

Điều đáng chú ý là dầu dừa rất nghèo axit linoleic — loại axit béo thiết yếu mà da mụn vốn đã thiếu hụt. Nói cách khác, dầu dừa cho da đúng thứ da không cần, và gần như không cho thứ da đang thiếu. Đây là lý do da mặt dễ mụn thường phản ứng xấu với nó, trong khi dầu hướng dương hay dầu tầm xuân (giàu linoleic) lại hiền hơn hẳn.

Dầu dừa nằm ở nhóm cao nhất trong thang gây bít tắc lỗ chân lông, khoảng 4/5. Trên thực tế lâm sàng, đây là một trong những nguyên nhân gây mụn ẩn và mụn đầu trắng hay gặp nhất ở người tự dưỡng da bằng nguyên liệu thiên nhiên.

Nhưng cần đọc con số này cho đúng. Thang comedogenic ban đầu được đo trên tai thỏ, không phải da mặt người, và nó đo cho nguyên liệu tinh khiết chứ không đo cho công thức hoàn chỉnh. Một loại kem chứa 2% dầu dừa hoàn toàn khác với việc bôi thẳng dầu dừa nguyên chất lên mặt. Vì vậy hãy dùng con số này như một lời cảnh báo về mức độ rủi ro, đừng dùng nó như một phán quyết.

Kết luận thực dụng: dùng cho thân mình, tay chân, tóc thì rất tốt. Dùng cho mặt — nhất là da dầu, da đang có mụn — thì nên tránh, hoặc ít nhất phải thử ở một vùng nhỏ trong 2–3 tuần trước.

Đây là chỗ dầu dừa có bằng chứng tốt nhất. Y văn ghi nhận dầu dừa nguyên chất cải thiện độ ẩm và giảm mất nước qua da ở người da rất khô, hiệu quả ít nhất tương đương dầu khoáng — vốn là tiêu chuẩn so sánh kinh điển.

Ở trẻ viêm da cơ địa mức nhẹ đến trung bình, dầu dừa nguyên chất cũng cho kết quả khả quan. Một phần cơ chế đến từ axit lauric và monolaurin có hoạt tính kháng khuẩn, giúp giảm mật độ tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus) — loại vi khuẩn thường phát triển quá mức trên da người bị chàm và làm bệnh nặng thêm.

Lưu ý quan trọng: dầu dừa nguyên chất (virgin, ép lạnh) và dầu dừa tinh luyện là hai thứ khác nhau. Phần lớn dữ liệu tích cực đến từ loại nguyên chất, vì quá trình tinh luyện làm mất các hợp chất phenolic có tính kháng viêm.

Trên mạng vẫn lan truyền chuyện dầu dừa có SPF tự nhiên khoảng 7–8. Con số đó đến từ các phép đo trong ống nghiệm thời kỳ đầu, và các đo đạc sau này cho kết quả thấp hơn rất nhiều — gần như bằng không về mặt bảo vệ thực tế.

Quan trọng hơn, SPF chỉ phản ánh khả năng chống tia UVB. Dầu dừa không có cơ chế nào bảo vệ khỏi tia UVA — loại tia gây lão hoá và nám. Tuyệt đối không dùng dầu dừa thay kem chống nắng.

Nấm men Malassezia — thủ phạm của viêm nang lông do nấm và viêm da tiết bã — không tự tổng hợp được axit béo nên phải lấy từ môi trường. Nó ăn được các axit béo có chuỗi carbon khoảng từ 11 đến 24.

Axit lauric có 12 carbon, nằm gọn trong khoảng đó. Vì vậy người đang bị viêm nang lông do nấm, viêm da tiết bã hoặc gàu nên tránh dầu dừa trên vùng da bị bệnh. Đây là điểm nhiều người bỏ sót vì chỉ nghĩ tới mụn trứng cá thông thường.

Trong cơ sở dữ liệu CosIng của châu Âu, dầu dừa được ghi nhận có chức năng tạo hương. Điều đó khiến nó xuất hiện trong nhóm hương liệu ở nhiều bảng phân loại, dù nó không phải nước hoa tổng hợp mà chỉ có mùi thơm tự nhiên nhẹ.

Đây là chỗ cần cẩn thận khi đọc nhãn: từ 'không hương liệu' trên bao bì không được kiểm soát chặt. Một sản phẩm vẫn có thể ghi 'fragrance free' trong khi chứa tinh dầu hoặc chiết xuất thực vật có mùi. Người thật sự dị ứng hương liệu nên đọc bảng thành phần, đừng tin dòng chữ quảng cáo ngoài hộp.